Lekcja 1, Temat 1
W trakcie

Zatrucia chemiczne

8 listopada 2026

Zatrucia – drogi wchłonięcia trucizny

  • drogi oddechowe – gazy, dymy, opary,
  • przewód pokarmowy – połknięcie substancji trujących,
  • skóra – wchłanianie przez kontakt ze skórą i błonami śluzowymi.

Pierwsza pomoc przy zatruciach

1. Zatrucie drogą oddechową

  • Natychmiast wynieść poszkodowanego na świeże powietrze.
  • Rozluźnić uciskającą odzież, zdjąć zanieczyszczone ubranie.
  • Zapewnić spokój i ciepło (okryć kocem).
  • Sprawdzić przytomność, oddech, krążenie.
  • W razie zatrzymania oddechu i/lub krążenia – RKO.
  • W razie drgawek – nie wkładać nic do ust, tylko chronić głowę, usunąć twarde przedmioty z otoczenia.

2. Zatrucie drogą pokarmową

  • Nie wywołujemy wymiotów rutynowo!
    Wyjątki: wyłącznie na wyraźne zalecenie lekarza / toksykologa.
  • Nigdy nie wywoływać wymiotów przy połknięciu:
    • substancji żrących (kwasy, zasady),
    • rozpuszczalników, benzyny, produktów ropopochodnych,
    • u osoby nieprzytomnej.
  • Jeśli poszkodowany jest przytomny – podać do picia wodę małymi porcjami.
  • Można podać węgiel aktywowany (jeśli jest dostępny i poszkodowany jest przytomny).

3. Zatrucie przez skórę

  • Zdjąć odzież i obuwie.
  • Obficie spłukać skórę bieżącą wodą (co najmniej 10–15 minut).
  • Chronić zdrowe partie ciała przed rozprzestrzenieniem trucizny.
  • W razie kontaktu z oczami – płukać czystą wodą przez minimum 10 minut.

4. Wezwanie pomocy

  • Każde zatrucie = natychmiastowa konsultacja lekarska.
  • Wezwać pogotowie (112).
  • Jeśli znana jest substancja – przekazać jej nazwę lekarzowi.
  • Jeśli substancja jest nieznana – zabezpieczyć wymiociny lub resztki substancji, aby pomóc w diagnozie.

📌 Najważniejsze do zapamiętania:

Ratownik musi zawsze dbać o własne bezpieczeństwo (np. przy zatruciach gazami – nie wchodzić bez ochrony).

Nie wywołujemy wymiotów „na wszelki wypadek”.

Węgiel aktywowany to najbezpieczniejszy środek pierwszej pomocy przy połknięciu trucizny (o ile poszkodowany jest przytomny).