Lekcja 1, Temat 1
W trakcie

Oparzenia

7 listopada 2026

Definicja: uszkodzenie tkanek miękkich wywołane działaniem:

  • ciepła (gorące ciecze, płomienie, gorące przedmioty),
  • substancji chemicznych (kwasy, zasady, inne substancje żrące),
  • energii elektrycznej (prąd, łuk elektryczny),
  • promieniowania (słońce, UV, promieniowanie jonizujące, laserowe).

Stopnie oparzeń

  1. I stopień – zaczerwienienie, obrzęk, piekący ból.
  2. II stopień – pęcherze z płynem surowiczym, silny ból, obrzęk.
  3. III stopień – zniszczenie skóry i tkanki podskórnej, brak czucia w miejscu martwicy (skóra biała, szara, brązowa).
  4. IV stopień – zwęglenie tkanek, martwica sięgająca mięśni, a nawet kości.

Pierwsza pomoc przy oparzeniach

  1. Przerwanie działania czynnika parzącego
    • odsunąć źródło ognia, prądu lub substancji chemicznej,
    • zdjąć biżuterię, zegarki, odzież w pobliżu oparzenia (jeśli nie przykleiła się do skóry).
  2. Chłodzenie
    • schładzać czystą, chłodną wodą (15–20 min),
    • nie stosować lodu ani maści bezpośrednio na ranę,
    • przy oparzeniach chemicznych – spłukiwać dużą ilością zimnej wody.
  3. Zabezpieczenie rany
    • przykryć jałową gazą lub czystym materiałem (np. prześcieradło, serweta),
    • nie przebijać pęcherzy,
    • nie smarować tłuszczami ani mąką (!).
  4. Łagodzenie bólu
    • podać dostępne leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen).
  5. Wezwanie pomocy medycznej
    • każdy większy uraz wymaga konsultacji lekarskiej,
    • szczególnie groźne są oparzenia:
      • twarzy, oczu, dróg oddechowych,
      • krocza, dłoni, stóp,
      • rozległe (powyżej 10% powierzchni ciała u dorosłych).

📌 Najważniejsze zasady do zapamiętania:

  • Chłodzimy tylko wodą, nie lodem ani maściami.
  • Pęcherzy nie przebijamy.
  • Zawsze zabezpieczamy ranę czystym opatrunkiem.
  • Przy dużych oparzeniach – natychmiastowa pomoc medyczna.