Lekcja 1, Temat 1
W trakcie

Złamania

7 listopada 2026

Złamania – definicja

Złamanie to przerwanie ciągłości kości powstałe w wyniku urazu mechanicznego lub procesu chorobowego (np. osteoporozy, przerzutów nowotworowych).


Objawy złamania

  • silny ból nasilający się przy ruchu i dotyku,
  • obrzęk i zasinienie w miejscu urazu,
  • nienaturalna ruchomość lub deformacja kończyny,
  • skrócenie kończyny lub zmiana jej zarysu (przy przemieszczeniach),
  • niemożność poruszania kończyną,
  • przy złamaniu żeber – ból przy oddychaniu, kaszlu i ucisku klatki piersiowej,
  • przy złamaniu kręgosłupa – ryzyko porażenia kończyn, utrata czucia, zaburzenia oddychania,
  • przy złamaniu miednicy – ból przy siadaniu i próbie wstania, często wstrząs.

Pierwsza pomoc przy złamaniach

  1. Złamanie otwarte
    • Zabezpiecz ranę jałowym opatrunkiem.
    • Nie wolno usuwać wystających odłamków kości.
  2. Unieruchomienie
    • Zasada: unieruchomić co najmniej dwa sąsiadujące stawy.
    • Użyj dostępnych środków: szyny Kramera, deski, kije, chusty trójkątne, a w ostateczności – przybandażuj kończynę do zdrowej.
    • Nie nastawiaj złamania!
  3. Pozycja poszkodowanego
    • Złamanie kończyn górnych, żeber – można transportować w pozycji siedzącej.
    • Złamanie uda, miednicy, kręgosłupa – tylko w pozycji leżącej, na twardym podłożu (np. deski, drzwi).
    • Przy urazach kręgosłupa – absolutny zakaz samodzielnego poruszania się.
  4. Dodatkowe działania
    • Można podać środki przeciwbólowe (jeśli są dostępne i poszkodowany jest przytomny).
    • Zapewnij spokój i ogranicz ruch.
    • Wezwij pomoc medyczną i zapewnij transport do szpitala.

📌 Najważniejsze zasady:

  • Nie nastawiamy złamań.
  • Unieruchamiamy dwa stawy sąsiadujące ze złamaniem.
  • Nie ruszamy poszkodowanego przy podejrzeniu złamania kręgosłupa – czekamy na ratowników.
  • Każde złamanie = konsultacja lekarska.