Krwotoki
Krwotokiem nazywamy szybki i obfity wylew krwi z uszkodzonego naczynia krwionośnego. Wypływanie krwi wolne i skąpe nazywamy krwawieniem.
Krwotoki w zależności od drogi wypływu dzielimy na:
- zewnętrzne – gdy krew wypływa na zewnątrz ciała, zarówno z ciała jak i otworów naturalnych (jama ustna, nos, odbytnica itp.)
- wewnętrzne – gdy krew dostaje się do jam ciała (np. jama opłucnej, jama otrzewnej itp.)
Rodzaje krwotoków
- Krwotok żylny – krew wypływa ciemnoczerwona, jednostajnym strumieniem.
- Krwotok tętniczy – krew jasnoczerwona, wypływa pulsacyjnie, zgodnie z tętnem.
- Krwotok miąższowy – krwawienie z narządów wewnętrznych (np. wątroba, śledziona), zwykle obfite i trudne do zatamowania.
- Krwotok mieszany – połączenie powyższych typów.
Pierwsza pomoc przy krwotokach
1. Krwotok tętniczy i żylny
- Uciśnij ranę palcami lub dłonią – doraźne zatrzymanie krwawienia.
- Ucisk na tętnicę:
- przy większości krwotoków – powyżej miejsca zranienia (np. kończyny),
- przy krwotokach z tętnicy szyjnej lub skroniowej – poniżej miejsca zranienia.
- Załóż opatrunek uciskowy:
- na ranę połóż kilka warstw jałowej gazy,
- dociśnij kolejnymi warstwami i mocno zabandażuj,
- jeżeli opatrunek przesiąka – nie zdejmuj go, tylko dołóż kolejną warstwę.
2. Krwotok miąższowy
- Poszkodowanego ułożyć w pozycji leżącej.
- Zapewnić szybki transport do szpitala (to stan zagrożenia życia!).
- Nie stosować opatrunku wewnętrznego – tylko zewnętrzny, ochronny.
3. Krwotok mieszany
- Postępuj jak przy krwotoku tętniczym/żylnym.
- Priorytetem jest szybkie wezwanie pomocy medycznej.
Zasady ogólne
Przy masywnych krwotokach zagrażających życiu można użyć opaski uciskowej (stazy) – tylko w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia, najlepiej przez przeszkolonego ratownika.
Opatrunku przesiąkniętego krwią nie usuwa się – dokładamy nowy na wierzch.
Poszkodowanego należy uspokoić, ułożyć w bezpiecznej pozycji i ograniczyć ruch (np. uniesienie kończyny powyżej poziomu serca może zmniejszyć krwawienie).
W przypadku dużych krwotoków natychmiast wzywamy pogotowie ratunkowe (112).
KRWAWIENIE Z NOSA:
W razie krwawienia z nosa należy przyjąć pozycję siedzącą z głową pochyloną do przodu. Skrzydełka nosa delikatnie ścisnąć dwoma palcami przez okres minimum 10 minut. Jeżeli krwawienie nie ustanie do 30 min. należy skontaktować się z lekarzem.
Krwotoki wewnętrzne (np. po upadku z wysokości, uderzeniu, zgnieceniu) – najważniejsze jest jak najszybsze przekazanie poszkodowanego fachowym służbom medycznym.
